تدابیر طب سنتی, مقالات

گنجی که با رنج به دست می‌آید!

برنج سفید، برنج سبوس دار و برنج قهوه ای، از انواع برنج می‌باشندبرنج ایرانی یکی از قسمت‌های اصلی غذای ایرانیان را تشکیل می‌دهد. این ماده ی غذاییِ پر طرفدار، در گروه غلات و حبوبات قرار دارد. در ایران، همانند سایر کشور‌های جهان، از مهم‌ترین غلات به شمار می‌آید. این غلات با توجه به انواع مختلفی که دارد از خواص مختلفی برخوردار است. برنج سفید، برنج سبوس‌دار و برنج قهوه‌ای، از انواع این غلات می‌باشند که به دلیل دارا بودن مواد معدنی فراوان همچون کلسیم، فسفر، پتاسیم و آهن، و با دارا بودن ویتامین‌های گروه B، از مواد غذایی مفید و ارزشمند برای حفظ سلامت بدن به شمار می‌آیند.

برنج از دیدگاه طب سنتی

از دیدگاه طب سنتی برنج سفید به تنهایی ارزش غذایی کافی ندارد. از این رو با ترکیب برنج سفید با مواد غذایی دیگر، آن را از نظر غذایی غنی تر می‌کنند. مسلم شده است که در جریان گرفتن پوست و سفید کردن دانۀ آن مقدار قابل ملا حظه ای از ویتامین‌ها و خواص آنتی نوری تیک (ضد التهاب عصبی) شلتوک از دست می‌رود، زیرا این مواد در پوست و در غشای قهو ه ای آن وجود دارد. به علاوه طبق بررسی‌ها روشن شده است که مقدار ویتامین‌های موجود در دانۀ سفید شده نیز در طول مدت زمان انبارداری آن بخصوص اگر مدت درازی باشد کم می‌شود و به عبارت دیگر برنج تازه دارای ویتامین بیشتری از کهنه آن است.

برنج قهوه‌ای یا برنج سفید ؟

مصرف برنج قهوه‌ای به‌دلیل خواص بالای آن نسبت به مصرف نوع سفید آن ترجیح دارد؛ در ادامه به برخی از خواص متعدد برنج قهوه‌ای اشاره شده است:

ــ مقابله و پیشگیری از سرطان

ــ کمک به کاهش وزن و لاغری

ــ حفظ سلامت دستگاه گوارش

ــ تقویت استخوان‌ها و مفید برای سلامت پوست و مو

ــ کمک به تنظیم فشار خون

ــ برنج قهوه‌ای میزان فیبر بیشتری دارد و مصرف آن باعث احساس سیری زودتر و بیشتر می‌شود.

ــ مفید برای دیابت و جلوگیری از پیشرفت این بیماری

ــ حفظ سلامت سیستم عصبی بدن و هورمون‌های جنسی و سرشار از منگنز (منگنز جزو مهم مواد آنتی‌اکسیدان است و از تخریب سلول پیشگیری می‌کند)

ــ برنج قهوه‌ای به‌دلیل غنی بودن از ویتامین B1 بر قلب و اعصاب تأثیر مطلوب دارد و به‌دلیل برخورداری از ویتامین B3 به رفع آشفتگی‌های روحی و اضطراب کمک می‌کند.

ــ مفید برای درمان یبوست

تفاوت برنج سفید با برنج قهوه‌ای :

فیبر

برنج قهوه‌ای نسبت به برنج سفید، فیبر بسیار بیشتری دارد. با وجود اینکه فیبر به خاطر التیام یبوست شناخته شده، مزایای بسیار زیاد دیگری برای سلامت دارد از جمله احساس سیری زودتر که می‌تواند در روند کاهش وزن کمک کننده باشد و کاهش سطح کلسترول ، کنترل سطح قند خون و کاهش خطر ابتلا به دیابت ،کاهش خطر بیماری قلبی و…..

 بر خلاف برنج سفید، برنج قهوه ای منبعی غنی از منیزیم است

برنج قهوه‌ای به‌دلیل دارا بودن میزان بالایی از عنصر “سلنیوم” برای عملکرد بهتر غده تیروئید مفید است

 منگنز

برنج قهوه ای شامل مدار زیادی منگنز می‌باشد. منگنز به تولید انرژی از پروتئین و کربوهیدرات کمک کرده و همچنین در ساخت اسیدهای چرب نیز نقش دارد.همچنین برای سلامت سیستم عصبی و تولید هورمون‌های جنسی نیز نقش اساسی دارد. منگنز جزء مهم آنتی اکسیدان می‌باشد که در پیشگیری از سرطان بسیار حائز اهمیت میباشد. این ریز مغذی باعث  جلوگیری از رعشه، ضعف روحی، جوش‌های پوستی و آسیب‌های لوزالمعده را می گیرد.

سلنیوم

نوع قهوه ای آن دارای مقدار بسیار زیادی سلنیوم می‌باشد که بخش عمده‌ی نیاز روزانه‌ی بدن به این ماده را فراهم میکند. سلنیوم در سوخت و ساز بدن نقش مهمی‌ را ایفا می‌کند و در سوخت و ساز هورمون‌های تیروئیدی نقش دارد. دارای خاصیت آنتی اکسیدانی می‌باشد که با کمک ویتامین E نقش آنتی اکسیدانی خود را کامل می‌کند که برای پیشگیری از سرطان مفید می‌باشد. سلنیوم همچنین، برای جلوگیری از بیماری‌های قلبی، کاهش تنگی نفس و تسکین درد و همچنین تسکین ورم و التهاب مفاصل مفید است.

 منیزیم

 بر خلاف برنج سفید، برنج قهوه ای منبعی غنی از منیزیم است. یک وعده معمولی برنج قهوه ای پخته، می‌تواند ۱۱ درصد از نیاز روزانه بدن به منیزیم را تامین کند. منیزیم به دلایل حیاتی بسیاری اهمیت دارد از جمله: انعقاد خون ، انقباض عضلات ،تولید سلولی رشد استخوان.

 فولات

 این غلات یکی از منابع غنی فولات است. یک فنجان از آن می‌تواند حدود ۱۹۵ تا ۲۲۲ میکروگرم فولات داشته باشد. این مقدار نیمی‌از نیاز روزانه بدن به فولات است. فولات در ساخت DNA و دیگر مواد ژنتیکی و حتی در تقسیم سلولی، به بدن کمک می‌کند. با اینکه فولات یکی از مواد مغذی ضروری برای همه است، اهمیت ویژه ای برای خانم‌های باردار یا خانم‌هایی که می‌خواهند باردار شوند، دارد.

ویتامین B1

ویتامین B1 در آن موجود می‌باشد و برنج سفید تقریبا فاقد این ویتامین است. کاهش این ویتامین منجر به بیماری بری بری می‌شود که این بیماری بر قلب و اعصاب اثر میگذارد.

بنابراین تفاوت بین این دو برنج  تنها در رنگ آنها نیست. دانه کامل آن دارای چندین لایه می‌باشد. اگر فقط یک لایه خارجی آن را برداریم، آنچه نامیده می‌شود، برنج قهوه ای است که مقدار بسیار کمی‌از فیبر، ویتامین و املاح آن از بین رفته است. ولی اگر باز هم لایه‌های خارجی آن را آسیاب و جدا سازی کنیم همان نوع سفید رایج حاصل می‌شود که از نظر ویتامین و املاح بسیار ناقص تر از نوع قهوه ای است. به صورتی که طی آسیاب کردن برنج قهوه ای و تبدیل آن به برنج سفید، ۶۷% ویتامین B3 و ۸۰% ویتامین B1  و ۹۰% ویتامین B6 ، نصف منگنز، نصف فسفر، ۶۰ درصد آهن و تقریبا تمامی فیبرهای محلول و اسیدهای چرب ضروری موجود در آن از دست می روند.

نحوه پخت برنج از دیدگاه طب سنتی

برنج خوب و طبیعی هم ردیف گندم است و همان اندازه که نان در برنامه غذایی اهمیت دارد و به عبارتی غذای اصلی انسان به حساب میاد، این غلات نیز ، چنین جایگاهی دارد.

در حال حاضر اغلب خانواده‌ها برنج را بعد از اینکه جوش خورد، آبکش و بعد دم میکنند. علت این مسئله هم جلوگیری از به هم چسبیدن برنج‌ها و بهتر شدن ظاهر غذاست. در کتب طب سنتی ذکر شده که اگر برنج در آب جوشانده شود، آب جوشیده آن دارای طبع گرم و جرم آن دارای طبع سرد می‌باشد. (این دو اگر در کنار هم باشند باعث اعتدال مزاج آن می‌شود.)

پس آبکش کردن و دور ریختن آب آن موجب حذف قوه گرمی‌ و ایجاد سردی در آن می‌شود. با ذکر این نکته متوجه می‌شویم که دستور طبخ آن به صورت «کته» بسیار علمی‌ و هوشمندانه است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *