استخوان و مفاصل, بیماری ها, مقالات

پوکی استخوان را بشناسیم و درمان کنیم

پوکی استخوان را با طب سنتی درمان کنیم

پوکی استخوان را بشناسیم و درمان کنیم

با پوکی استخوان آشنا شویم

پوکی استخوان یک اختلال اسکلتی است که به علت طبع سرد بروز پیدا می‌کند. این عارضه در افراد بالای ۴۵ سال بیشتر دیده می‌شود. مبتلایان به پوکی استخوان با کاهش تراکم و استحکام استخوان‌ها در معرض خطر شکستگی استخوان قرار می‌گیرند، که استخوان‌های مچ دست، ستون فقرات و لگن آسیب‌پذیری بیشتری دارند. پوکی استخوان در زنان بیشتر از مردان است، همچنین سفیدپوستان بیشتر به این عارضه دچار می‌شوند. افرادی که قدی کوتاه و جثه‌ای کوچک دارند، به عبارتی استخوان‌بندی آن‌ها کوچک است هم در معرض پوکی استخوان قرار می‌گیرند.

مهم‌ترین عوامل مؤثر در بروز پوکی استخوان

۱. پیری و کهن‌سالی:

استخوان یک بافت زنده است و در درون آن سلول‌های مختلفی فعالیت دارند. گروهی از این سلول‌ها به نام استئوبلاست Osteoblast مرتباً در حال استخوان‌سازی هستند و گروهی دیگر بنام استئوکلاست Osteoclast وظیفه جذب استخوان را دارند. پس استخوان‌های بدن ما دائما در حال جذب شدن و جایگزین شدن با مواد نو است.

در سنین جوانی استخوان بیشتر ساخته می‌شود تا اینکه جذب شود، ولی حدوداً بعد از ۳۵ سالگی به ازای موادی که از استخوان برداشته می‌شود، مواد کمتری جایگزین می‌شود و این فرایند موجب می‌شود که به‌تدریج مقدار ماده تشکیل‌دهنده استخوان و درنتیجه تراکم و استحکام آن کاهش یابد. بعد از سنین جوانی و با افزایش سن، کل توده استخوانی بدن کاهش‌یافته و خطر شکستگی افزایش می‌یابد. در سنین یائسگی شدت پیشرفت، روند از دست دادن تراکم استخوان، به ناگهان زیاد می‌شود. به‌طوری‌که خانم‌ها در ده سال اول یائسگی ممکن است نیمی از تراکم استخوان‌های بدنشان را از دست بدهند.

۲. تغذیه:

استخوان به املاحی مانند کلسیم، منیزیم، زینک (روی)، فسفر، سلنیوم، مس و ویتامین‌های D۳، K و C بسیار نیاز دارد، بنابراین افراد برای پیشگیری از ابتلا به پوکی استخوان باید مواد غذایی سرشار از این ویتامین‌ها و املاح را مصرف کنند. کاهش دریافت این مواد موجب پوکی استخوان می‌شود. همچنین افرادی که رژیم‌های لاغری سخت و خودسرانه می‌گیرند که املاح و ویتامین‌های بدن آن‌ها مانند فسفر، زینک و ویتامین D۳ کاهش پیدا می‌کند در معرض ابتلا به پوکی استخوان قرار دارند.

۳. ژنتیک:

در کسانی که سابقه خانوادگی شکستگی استخوان دارند. افراد لاغراندام و افراد با پوست خیلی روشن احتمال استئوپروز یا پوکی استخوان بیشتر است. نژاد آفریقایی استخوان‌های سفت‌تری نسبت به نژاد سفید دارند.

۴. دارو:

مصرف داروهای حاوی کورتیکوستروئید، مصرف هپارین و فنی توئین می‌تواند موجب پوکی استخوان شود. در کسانی که به علت ابتلا به سرطان تحت شیمی‌درمانی هستند پوکی استخوان بیشتر دیده می‌شود.

۵. عادات:

کسانی که کار پشت‌ میزنشینی دارند و ورزش و فعالیت بدنی کمی دارند و همچنین کسانی که عادت به استعمال دخانیات مانند سیگار و قلیان، مصرف مشروبات الکلی، ترشی و سرکه‌های صنعتی، نوشیدن چای پُررنگ دارند. بیشتر مبتلا به پوکی‌استخوان و استئوپروز می‌شوند.

۶. بیماری:

در بیماری‌های زیر احتمال استئوپروز بیشتر است:

  • بی‌حرکت طولانی‌مدت مانند کسی که سکته مغزی کرده است.
  • بیماری گوارشی منجر به سوء جذب
  • آمنوره (قطع عادات ماهانه در زنان)
  • سطح پایین استروژن در زنان
  • سطح پایین تستوسترون در مردان
  • وجود بیماری مزمن مانند روماتیسم مفصلی یا نارسایی مزمن کبد
  • کم‌کاری غده تیروئید
  • پرکاری غده پاراتیروئید

علامت‌های پوکی استخوان

√ درد پشت و کمر، ناشی از یک‌مهره شکسته یا کج شده
√ کاهش دائمی و مداوم قد
√ کمر خم‌شده
√ شکستگی استخوان که خیلی راحت‌تر از حد انتظار، رخ می‌دهد.

دردهای مفصلی از مهم‌ترین علائم پوکی استخوان است. مبتلایان به عارضه پوکی استخوان نمی‌توانند به مدت طولانی بایستند؛ آن‌ها همچنین نمی‌توانند راست بنشینند. این افراد با گذشت زمان قدشان کوتاه می‌شود و با کوچک‌ترین فشار، استخوان‌های آن‌ها خُرد می‌شود و می‌شکند.

درمان پوکی استخوان با طب سنتی

دردهای مفصلی از مهم‌ترین علائم پوکی استخوان است.

 بخور و نخور‌های غذایی برای مبتلایان به پوکی استخوان

لبنیات

لبنیات طبع سرد و خشک دارد؛ استخوان هم طبعش سرد و خشک است؛ از سوی دیگر افراد بالای ۴۵ سال هم طبع سرد دارند، بنابراین اشخاص باید لبنیات را به‌ویژه در فصل سرد به همراه مصلحات آن‌ها مصرف کنند به طور مثال اشخاص باید پنیر را به همراه پونه، سیاه‌دانه و گردو مصرف کنند. خوردن ماست یا دوغ به همراه کاکوتی، زیره، شوید و گل‌سرخ و کشک هم به همراه نعناع و گردو پیشنهاد می‌شود. مصرف مصلحات همراه لبنیات علاوه بر اینکه به تعدیل طبع سرد لبنیات کمک می‌کند، در جذب و هضم بهتر این مواد هم مؤثر است.

گوشت، ماهی،سبزیجات و … 

مبتلایان به پوکی استخوان می‌توانند انواع ماهی‌ها مانند ماهی ساردین را به همراه ادویه‌هایی مانند زردچوبه، زیره، فلفل‌ سیاه، زنجبیل، دارچین و میخک مصرف کنند. استفاده از مواد غذایی مانند گوشت گوسفند جوان، سبزی‌های برگ سبز تیره مانند کلم بروکلی، انواع کلم‌ها مانند کلم بنفش، چهارمغز (پسته، بادام، فندق و گردو)، لوبیای سویا و خرما برای اشخاص دچار این عارضه مفید است.

آفتاب

مبتلایان به پوکی استخوان برای رفع مشکل خود باید بین ساعات ۱۱ تا ۱۵ به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه پا‌های خود را مقابل نور خورشید بگذارند تا ویتامین D۳ آن‌ها تأمین شود. افراد دچار این عارضه باید در بالا و پایین رفتن از پله‌ها احتیاط کنند. زنان باردار  باید از نظر رژیم غذایی زیر نظر پزشک باشند.

سایر موارد

مصرف کال‌جوش (کله‌جوش)، پاچه گوسفند به علت داشتن کوآنزیم Q۱۰ و نان، پنیر و گردو به همراه پونه برای مبتلایان به پوکی استخوان مفید است. افراد دچار این عارضه برای رفع مشکلشان می‌توانند ۱۰۰ گرم پودر سنجد را با ۳۰ گرم تخم شربتی، پنج گرم زنجبیل، پنج گرم دارچین و  پنج گرم میخک باهم ترکیب کنند، سپس یک قاشق مرباخوری از این مخلوط را در یک لیوان شیر بریزند و شیر را به همراه ۲ عدد خرما میل کنند.

درمان دارویی پوکی استخوان

پوکی استخوان به روش‌های متعددی بنا به شرایط حال بیمار درمان می‌شود. رژیم‌های غذایی و فعالیت‌های روزانه تأثیر زیادی بر درمان این بیماری دارند. اساسی‌ترین درمان پوکی استخوان استفاده از مقادیر کافی کلسیم و ویتامینD است. تمام بیماران مبتلابه پوکی استخوان باید مکمل‌های دارویی کلسیم و ویتامین‌D دریافت کنند. همراه با این دو مکمل، پزشک معالج معمولاً از یک داروی ضد پوکی استخوان هم استفاده می‌کند.

داروهایی که در درمان پوکی استخوان یا استئوپوروز بکار می‌روند به دودسته کلی تقسیم می‌شوند.

۱. داروهایی که مانع جذب استخوان می‌شوند مانند بیس فسفونات ها، کلسیتونین، دنوزوماب، استروژن و مهارکننده‌های استروژن

۲. داروهایی که تولید استخوان را افزایش می‌دهند مانند تری پاراتید که نوعی هورمون پاراتیروئید است.

درمان‌های خانگی برای پیشگیری و درمان پوکی استخوان

سنجد درمانگر آرتروز و پوکی استخوان

در بروز آرتروز و پوکی استخوان، تنها کمبود کلسیم و ویتامین D نقش ندارند بلکه فقدان گروهی از املاح و عناصر به‌صورت هم‌زمان فرآیندهای مربوط به پوکی استخوان و آرتروز را تصریح می‌بخشند. میوه سنجد و گل بهاره سنجد، حاوی منابع قابل‌توجهی از املاح و عناصر هستند که مانع پوکی استخوان می‌شوند که از آن جمله می‌توان به عناصر روی، مس، کروم و منیزیم اشاره کرد.

میوه سنجد همچنین حاوی اسیدفولیک فراوان و ویتامین c زیاد است. علاوه بر این، این میوه حاوی ترکیبات گیاهی است که گیرنده‌های هورمونی را فعال می‌کند و بنابراین مانع از دست رفتن کلسیم در دوران یائسگی در خانم‌ها می‌شود. مصرف پودر سنجد به همراه شیر که غنی از کلسیم است،‌ در جلوگیری از بروز و یا پیشرفت این بیماری و آرتروز بسیار کمک‌کننده است. ضمن اینکه افراد باید تحت نظر پزشک متخصص،‌ در صورت نیاز از دارو درمانی کمک بگیرند.

طب سنتی پوکی استخوان را درمان می کند

مبتلایان به پوکی استخوان برای رفع مشکل خود باید بین ساعات ۱۱ تا ۱۵ به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه پا‌های خود را مقابل نور خورشید بگذارند تا ویتامین D۳ آن‌ها تأمین شود.

زردچوبه

یک قاشق چای‌خوری پودر زردچوبه را به یک لیوان شیر اضافه کنید و آن را بجوشانید. کمی عسل به آن اضافه کنید و آن را دو بار در روز، حداقل برای چند روز بخورید به‌طور منظم از عصاره استاندارد زردچوبه، با دوز ۳۰۰ میلی‌گرم، ۳ بار در روز استفاده کنید، ولی حتما قبلش با پزشک خود صحبت کنید. همچنین، استفاده از پودر زردچوبه در آشپزی روزانه، مزایای خوبی دارد.

نکته: اگر داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی و داروهای رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنید، از مصرف بیش از حد زردچوبه خودداری کنید.

گزنه

همچنین گیاه گزنه نیز خواص ضد درد مفاصل و پوکی استخوان دارد. به‌طوری‌ که جوشانده گزنه برای پیشگیری از پوکی‌استخوان توصیه‌ شده است. چرا که این بیماری درنتیجه از بین رفتن املاح معدنی از بدن ایجاد می‌شود؛ البته اغلب در افراد بالای ۵۰ سال این بیماری بروز می‌یابد. مصرف در صبحانه و شام البته در ابتدای شب برای پیشگیری و درمان این بیماری توصیه‌شده است.

سرکه سیب 

سرکه سیب نیز در درمان پوکی استخوان موثر است، خواص ضدالتهابی و قلیایی آن، باعث کاهش درد و سفتی مفاصل می‌شود. علاوه بر این، کمک می‌کند تا مفاصل از شر سموم ذخیره‌شده رها شوند. برای این کار ۱ قاشق چای‌خوری از سرکه سیب و عسل را در لیوان آب گرم مخلوط کنید دو بار در روز، ترجیحا قبل از غذا بنوشید.

همچنین می‌توانید ۱ قاشق غذاخوری سرکه سیب ارگانیک و  به همان نسبت روغن‌زیتون را باهم مخلوط کنید، از آن برای ماساژ مفاصل آسیب‌دیده چند بار در روز استفاده کنید. این درمان‌ها را روزانه تا زمانی که درد و التهاب از بین نرفته‌اند، انجام دهید.

نمک اپسوم یا سولفات

یکی دیگر از درمان‌های معروف برای پوکی استخوان، نمک اپسوم است منبع خوبی از منیزیم است و به کاهش درد، تورم و التهاب کمک می‌کند. برای پوکی استخوان ۲ فنجان نمک اپسوم را به وان حمام اضافه کنید. پاهای خود را به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در آن بگذارید، این کار را ۲ تا ۳ بار در هفته برای چندین هفته تا بهبودی درد و التهاب، تکرار کنید.

نکته: کسانی که مشکلات کلیوی یا دیابت دارند، نباید از این درمان استفاده کنند.

زنجبیل

زنجبیل، یکی دیگر از درمان های عالی طبیعی برای پوکی استخوان است. یک مطالعه که در سال ۲۰۰۱ و در مجله آرتروز و روماتولوژی چاپ شد، نشان داد که عصاره خالص زنجبیل اثر مثبتی در کاهش درد بیماران مبتلا به پوکی استخوان زانو دارد. این گیاه، غنی از خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی است که به کاهش درد، تورم و التهاب کمک می‌کند و علاوه بر این، زنجبیل به انسداد Cox-2 کمک می‌کند (یک ماده شیمیایی که در بدن باعث درد می‌شود).

۲ تا ۳ فنجان چای زنجبیل روزانه بنوشید، برای تهیه این چای، یک‌تکه کوچک از ریشه زنجبیل را رنده کرده و آن را در یک فنجان آب برای ۱۰ دقیقه جوش دهید و محلول را فشار دهید تا صاف شود و کمی عسل به آن اضافه کنید. همچنین می‌توانید تکه‌های تازه زنجبیل را روزانه بجوید و یا از زنجبیل خشک یا تازه در آشپزی خود استفاده کنید حتی می‌توانید مناطق آسیب‌دیده را با روغن زنجبیل چند بار در روز ماساژ دهید.

زغال‌اخته

۱ قاشق چای‌خوری هسته زغال‌اخته را به مدت ۱ دقیقه در آب خیس کنید. صبح روز بعد، دانه‌های خیس شده را بخورید و آب را دور بریزید، این کار را روزانه انجام دهید. همچنین می‌توان ۱ قاشق چای‌خوری پودر هسته زغال‌اخته را با یک لیوان آب گرم، مخلوط کرده و ۲ تا ۳ بار در روز بنوشید.

می‌توانید یک خمیر از ترکیب یک قاشق چای‌خوری دانه زغال اخته با آب کافی تهیه کنید و روی محل آسیب‌دیده بمالید، اجازه دهید تا خشک شود، سپس آن را با آب گرم بشویید. از این درمان دو بار در روز استفاده کنید.از هر یک از این درمان‌ها به‌طور روزانه استفاده کنید تا زمانی که از نتیجه راضی شوید.

چای سبز

۱ قاشق چای‌خوری برگ چای سبز را به یک فنجان آب داغ اضافه کنید. روی فنجان درپوش قرار دهید و بگذارید تا چند دقیقه بماند. چای را فشار دهید، تا صاف شود سپس کمی عسل به آن اضافه کنید روزانه ۲ تا ۳ فنجان چای سبز بنوشید.

گیاهان دارویی و پوکی استخوان

انجام ورزش و نرمش‌های ملایم برای مبتلایان به پوکی استخوان ضروری است.

دارچین

۱ قاشق چای‌خوری پودر دارچین و ۱ قاشق غذاخوری عسل در لیوان آب گرم باهم مخلوط کنید هر روز صبح، با معده خالی بخورید؛ یک راه دیگر، تهیه خمیر از پودر دارچین است. پودر دارچین را با کمی آب مخلوط کنید همچنین می‌توانید عسل کمی نیز اضافه کنید. از این خمیر، برای ماساژ منطقه آسیب‌دیده برای چند دقیقه و ۲ یا ۳ بار در روز استفاده کنید، از این درمان‌ها تا زمانی که وضعیت شما بهبود یابد، استفاده کنید.

نکته: از آن جایی که مزاج افراد متفاوت است. در استفاده از دستورالعمل‌های بالا، برای اینکه اطمینان حاصل کنید بهترین راه درمان را انتخاب کرده اید و مشکلی برایتان پیش نیاید بهتر است، با متخصص طب سنتی مشورت نمایید.

سایر روش‌های مهم خانگی 

ورزش

ورزش، می‌تواند به شما در درمان علائم پوکی استخوان کمک کند، به شما کمک می‌کند تا استقامت خود را افزایش دهید و عضلات اطراف مفاصل خود را تقویت کنید، این به نوبه خود باعث تحرک و پویایی می‌شود. علاوه بر این، ورزش به از دست دادن وزن نیز کمک می‌کند. انجام تمرینات هوازی مانند: راه رفتن، دوچرخه سواری و یا شنا برای ۳۰ دقیقه در روز و ۵ بار در هفته را، امتحان کنید. تمرینات وزنی سبک و تمرینات مقاومتی را چند بار در هفته برای داشتن عضلات قوی‌تر انجام دهید، تمرینات جنبشی را حداقل ۳۰ دقیقه درروز انجام دهید. از ورزش‌هایی که تحرک زیادی دارند و احتمال ایجاد جراحت در آن‌ها وجود دارد، اجتناب کنید. در صورت نیاز از یک متخصص برای کمک به برنامه‌ریزی یک برنامه ورزشی مناسب با وضعیت سلامت و شیوه زندگی خود کمک بگیرید.

کمپرس‌های گرم و سرد

می‌توانید از هر دو کمپرس گرم و سرد، برای مدیریت درد مفاصل ناشی از پوکی استخوان استفاده کنید. درحالی‌که کمپرس داغ باعث کاهش درد و سفتی عضله می‌شود، کمپرس سرد باعث کاهش تورم و التهاب می‌شود. آب داغ در یک بطری بریزید و آن رادر یک حوله نازک بپیچانید، با این روش یک کمپرس آب داغ دارید، چند تکه یخ را در یک حوله نازک بپیچید و یک کمپرس سرد دارید. کمپرس گرم را روی مفاصل آسیب دیده خود، به مدت ۲ تا ۳ دقیقه قرار دهید سپس آن را با کمپرس سرد جایگزین کنید و اجازه دهید تا ۱ دقیقه بماند این فرآیند را ۱۵ تا ۲۰ دقیقه چند بار در روز تکرار کنید.

نکته: بسته به شرایط شما، می‌توانید این کمپرس‌ها را به طور جداگانه هم استفاده کنید.

ماساژ درمانی 

به طور منظم ماساژ دادن مناطق آسیب‌دیده، به کاهش شدت درد، تورم و التهاب ناشی از پوکی استخوان کمک می‌کند. علاوه بر این، ماساژ گردش خون را بهبود می‌بخشد و اثر آرام بخشی بر عضلات ملتهب شده دارد. با استفاده از ضربات ملایم، مناطق آسیب‌دیده را با روغن زیتون گرم یا روغن نارگیل چند بار در روز ماساژ دهید، اگر ماساژ شرایط و دردتان را بدتر کرد، انجام ماساژ را متوقف کنید. همچنین می‌توانید یک روغن ماساژ با کافور و روغن خردل تهیه کنید به این روش که ۱۰ گرم کافور را با یک فنجان روغن خردل ترکیب کنید و آن را به مدت ۵ دقیقه حرارت دهید. اجازه دهید تا خنک شود، سپس از آن برای ماساژ محل‌های آسیب‌دیده، استفاده کنید.

یکی دیگر از گزینه‌ها، این است که مقادیر مساوی از روغن وینترگرین و روغن اکالیپتوس را باهم مخلوط کرده و از آن برای ماساژ مفاصل ملتهب استفاده کنید از آنجایی که مفاصل به دلیل پوکی استخوان حساس می‌شوند، حتما با آرامش ماساژ دهید یا نزد یک ماساژور حرفه ای بروید.

نکته:  قبل از استفاده مطمئن شوید که به این مواد حساسیت ندارید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *