عرقیجات, مقالات

زنیان، ضد‌عفونی کننده‌ای طبیعی

زنیان ضدعفونی کننده

زنیان شگفت انگیزدانه زنیان چیست؟

دانه زنیان یکی از گیاهان دارویی بسیار مفید است که برای درمان مشکلات معده از آن استفاده می‌کنند. این دانه فوق‌العاده به‌جز درمان ناراحتی‌های معده خواص دیگری برای سلامتی دارد. می‌توان دانه زنیان را به صورت خام یا پودر استفاده کرد یا می‌توانید آن را با سایر گیاهان ترکیب کنید و در رژیم غذایی خود بگنجانید. دانه زنیان در کشورهای مختلف به نام‌های مختلفی شناخته می‌شود.

این گیاه هم مانند رازیانه، بادیان رومی، شِوید و زیره به یک خانواده تعلق دارد.

مشخصات دانه زنیان :

  • شکل: بیضی و مضرس (دندانه‌دار)
  • اندازه: بسیار کوچک
  • رنگ: بین زرد- قهوه‌ای تا سبز خاکستری
  • طعم: تند و تیز
  • برگ: شبیه پَرهای کوچک
  • عطر و بو: قَوی شبیه آویشن

ارزش غذایی دانه زنیان و روغن آن

هر ۱۰۰ گرم از دانه زنیان شامل موارد زیر است:

  • پروتئین: ۱۷/۱ درصد؛
  • چربی: ۲۱/۸ درصد؛
  • موادمعدنی: ۷/۹ درصد؛
  • فیبر: ۲۱/۲ درصد؛
  • کربوهیدرات: ۲۴/۶ درصد.

همچنین دانهٔ زنیان حاوی کلسیم، تیامین، ریبوفلاوین، فسفر، آهن و نیاسین است. روغن زنیان از دانه‌های آن تهیه می‌شود که دارای ۲/۵ تا ۵ درصد روغن است. از برگ‌ها و گل‌های زنیان برای استخراج روغن استفاده می‌شود و دارای ۳۵ تا ۶۰ درصد تیمول است. از این روغن بی‌رنگ یا قهوه‌ای کم‌رنگ به‌طور گسترده‌ای به‌عنوان میکروب‌کش و قارچ‌کش استفاده می‌کنند.

مزاج زنیان

مزاج این گیاه گرم و خشک است و معمولا برای گرم کردن سیستم گوارشی و برای تسهیل عمل هضم از آن استفاده می‌شود. لذا نسبتاً قوی بوده، یعنی باید در مصرف آن احتیاط کرده و برای استفاده طولانی، حتماً با نظر پزشک باشد. طبیعتاً افراد با مزاج گرم سعی کنند از این گیاه استفاده زیادی نداشته باشند و یا اگر استفاده می کنند، به عنوان مصلح آن، از کمی سنکجبین استفاده کنند.

گیاه زنیان

افراد با مزاج گرم در صورت استفاده، به عنوان مصلح آن، از کمی سنکجبین استفاده کنند.

خواص گیاه زنیان

زنیان، یکی از بهترین انواع گیاهان دارویی در طب سنتی است که به درمان سو هاضمه و معده درد کمک می کند، باعث لاغری و کاهش وزن شده و برای کاهش درد مفاصل در افراد مبتلا به آرتریت روماتوئید مفید می باشد. در ادامه با برخی از خواص عرق زنیان  بیشتر آشنا شوید.

۱.میکروب‌کش و ضد عفونی کننده:

گیاه زنیان از گیاهان دارویی مفید است که خاصیت میکروب کشی دارد. همچنین از آن به عنوان ضد قارچ پوستی نیز می‌توان استفاده کرد. از اسانس زنیان تحت نام ” آجوان اُیل ” در هندوستان به عنوان یک ضد میکروب قوی (مشابه تیمول) استفاده می‌شود. زنیان ضد میکروب‌هایی نظیر سالمونلا تیفوزا، میکروسپوریوم و اشرشیاکلی میباشد. 

۲. بهبود سیستم گوارش:

زنیان یکی از گیاهان دارویی بسیار مفید است که برای درمان مشکلات معده از آن استفاده می‌کنند. این گیاه برای دفع سنگ‌های ادراری نیز مفید است. این گیاه ضد نفخ و از بین برنده بادهای تشکیل شده داخل‌ بدن و سیستم گوارش است و لذا برای رفع برخی از انواع پیچ خوردن روده (دلپیچه)و قولنج مفید است. همچنین این گیاه برای مشکلات قاعدگی اعم از دیر باز شدن قاعدگی یا قاعده نشدن به موقع مخصوصا در سرد مزاجان نیز استفاده می‌شود.

۳. خواص زنیان برای لاغری:

عرق زنیان یکی از عرقیات گرم و موثر در هضم غذاست و بنابراین با هضم بهتر غذا، مانع از انباشته شدن چربی در بدن می‌گردد. از خواص دانه زنیان تقویت معده و معالجه سوء هاضمه‌های ناشی از ضعف و کمی نیرو است که به جذب بهتر و موثرتر مواد غذایی کمک کرده و مانع از بروز چاقی می شود. زنیان خاصیت مسهل بودن دارد، لذا باعث دفع سریع غذا و غیر قابل دسترس کردن غذا برای جذب بدن شده و به تبع از انباشته شدن چربی و ایجاد چاقی جلوگیری می‌کند.

۴. رفع گرفتگی عضلات:

عرق زنیان معمولاً برای گرفتگی‌های عضلانی ناشی از سردی و حتی درجات خفیفی از حالت شبه فلج توصیه شده است و برای بعضی از لرزش‌های بدن که طبیعتاً ناشی از سردی باشد استفاده می‌شود. 

 ۵. تقویت اعصاب:

این گیاه برای تقویت مغز و اعصاب مفید است که گاهی همراه با دارچین و گل‌گاوزبان هم قابل استفاده است.

۶. بهبود اختلالات تنفسی:

با توجه به اینکه سیستم تنفسی به سردی حساس است و سرما موجب اِسپاسم و انقباض مجاری تنفسی شده و سردی مزاج باعث ترشح و ماندن ترشحات در سیستم ریوی می‌شود، زنیان و عرق آن می‌تواند با نرم و رقیق کردن و لذا دفع ترشحات تنفسی، برای برخی انواع سرفه و برونشیت یا ذات الریه یا تنگی نفس مفید باشد. 

۷. خواص زنیان برای پوست و مو:

دانه زنیان دارای خواص ضد‌التهابی و ضد‌باکتری است که می‌تواند به پیشگیری و درمان آکنه و جوش صورت کمک کند. همچنین دانه‌های زنیان دارای مقادیر بالای آنتی اکسیدان‌ها هستند که از این فرآیند جلوگیری کرده و احتمال سفیدی زودرس مو‌ها را کاهش می‌دهد.

روغن زنیان

از اسانس زنیان در هندوستان به‌عنوان یک ضد میکروب قوی (مشابه تیمول) استفاده می‌شود.

خواص عرق زنیان

ضد نفخ، ضد انگل و قارچ

باد شکن

ضد ترشی معده و ضد تهوع

خلط آور و تقویت معده

مقوی قوای جنسی

کمک به هضم غذا و بهبود سوء هاضمه

رفع گرفتگی گوش

مفید برای ترک اعتیاد مواد مخدر

ضد تشنج و بهبود سکسکه

مفید برای بیماری‌های عصبی

سایر کاربرد های زنیان

  • زنیان از قدیم به‌عنوان ادویه و نگه‌دارنده‌ مواد غذایی مورد استفاده بوده است. همچنین در تهیه پودر کاری، ترشیجات، بیسکویت و مواد خوراکی دیگر به کار می‌رود.
  • این گیاه در صابون‌سازی و عطرسازی کاربرد دارد.
  • از اسانس آن در هندوستان به‌عنوان یک ضد میکروب قوی (مشابه تیمول) استفاده می‌شود.
  • همچنین از آن به‌عنوان ضد قارچ پوستی و ضد نزله تنفسی می‌توان استفاده کرد.
  • از رایحه این گیاه که از میوه‌های آن به دست می‌آید، در دهان شویه‌ها و خمیردندان‌ها استفاده می‌گردد.
  • یکی دیگر از کاربردهای زنیان به‌عنوان ضد‌کرم و ضد‌حشره است.
  • محصولات زنیان به اشکال پودر، دئودرانت، پماد، لوسیون و محلول، در بازار عرضه می‌شوند.
  • دانه زنیان ضد بعضی میکروب‌ها مانند سالمونلا تیفوزا، میکروسپوریوم پیوژنز و اشرشیاکلی اثر می‌کند.
  • از زنیان در طب آیورودا استفاده‌های زیادی به عمل می‌آید؛ ازجمله به‌عنوان ضد اسپاسم، درمان امراض ریه، تسکین روماتیسم، ضد سرماخوردگی، ضد‌سرفه، ضدتب و ضد‌یبوست.

عوارض و مضرات زنیان

۱. نوزادان و کودکان: اطلاعاتی درباره اثر زنیان بر روی نوزادان و کودکان در دسترس نیست به همین دلیل توصیه می‌شود که از مصرف زنیان در نوزادان و کودکان خودداری کنید.

۲. جنین و زنان باردار: هنوز تحقیقاتی درباره‌ اثرات زنیان بر روی جنین و زنان باردار صورت نگرفته به همین دلیل متخصصان توصیه می‌کنند که زنان در دوران بارداری از مصرف زنیان اجتناب کنند.

۳. آلرژی و حساسیت: زیاده‌روی در مصرف زنیان ممکن است باعث آلرژی و حساسیت شود که با علائمی مانند تهوع، استفراغ، سوزش پوست و سردرد مشخص می‌شود.

۴. کبد: افراد مبتلا به بیماری‌های کبد بهتر است زنیان را استفاده نکنند.

۵. افراد گرم‌مزاج: این افراد نبایستی از عرق زنیان استفاده کنند و در صورت لزوم به مقدار کم و همراه با گیاهان دارویی سرد مانند عرق شاتره و کاسنی مصرف نمایند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *