گیاهان دارویی, مقالات

زنجبیل ؛ گیاه زندگی بخش

زنجبیل

گیاه زنجبیل

زنجبیل چیست :

 زنجبیل یکی از قدیمی‌ترین مواد دارویی در جهان است که در زمره مفیدترین و پرکاربردترین ادویه جات قرار داشته و سرشار از مواد مغذی و ترکیبات زیست فعالی است که برای مغز و بدن انسان مزایای فراوانی را به همراه دارند.

منشأ این گیاه از مناطق گرمسیری آسیا است. این گیاه در سده‌ی نخست پس از میلاد از هندوستان به اروپا صادر شد. در چین قدیم آن را برای بهبود سوءهاضمه، اسهال و تهوع و همچنین برای درمان آرتریت، کولیت و بیماری‌های قلبی استفاده می‌کردند. داروسازان قرون وسطی زنجبیل را، برای رفع تهوع و نفخ پیشنهاد می‌کردند. 

 

کاربرد در طب قدیم :

در طب سنتی از این گیاه برای درمان سرماخوردگی، روماتیسم، بیماری‌های اعصاب، التهاب لثه، درد دندان، آسم، یبوست و دیابت استفاده می‌شود.

 

خواص زنجبیل :

– بهبود عملکرد معده

محققان اثر این گیاه را بر حرکات معده‌ای و تخلیه‌ی معده در بیماران مبتلا به سؤهاضمه را بررسی کردند و مشخص شد که زنجبیل باعث افزایش تخلیه‌ی معده و انقباضات آنتروم (قسمت انتهایی معده) در این بیماران می‌شود.

– بهبود عملکرد قلب و عروق

یکی از گیاهان برای بهبود عمل کرد قلب و عروق استفاده می‌شود زنجبیل است که البته باید با تجویز پزشک باشد.

– تنظیم قند و فشار خون

مصرف پودر این گیاه اثر مطلوبی برای تنظیم قند افراد دیابتی دارد. همچنین می‌تواند فشار خون سیستولیک و دیاستولیک و ضربان قلب را کاهش دهد. 

– ضد افسردگی

این گیاه در بهبود افسردگی ناشی از دیابت نقش دارد. انتقال دهنده‌های عصبی مختلفی مثل نوراپی نفرین و سروتونین در افسردگی نقش دارند و کاهش غلظت سیناپسی این مواد منجر به بروز علایم افسردگی می‌شود.

– ضد التهاب

عصاره ی الکلی زنجبیل دارای اثرات ضد التهابی و ضد دردی است. مشخص شده که بیشتر آثار موردی مثل کاهش چربی یا قند و به خصوص فعالیت‌های ضد سرطانی این گیاه هم از طریق مکانیسم‌های تعدیل پروسه‌های التهابی صورت می‌گیرد. ترکیبات موجود در زنجبیل، آنزیم‌های تولید کننده‌ی واسطه‌های التهابی را مهار می‌کنند.

– تقویت حافظه

زنجبیل میزان توجه و کارایی فرایند شناخت را در افراد بهبود بخشید. می‌توان دلیل این امر را به اثر زنجبیل بر افزایش میزان نوراپینفرین، اپی نفرین، دوپامین و سروتونین (انتقال دهنده‌های عصبی) در کورتکس و هیپوکامپ نسبت داد.

گیاه درمانی

استفاده از پودر زنجبیل در زمان طبخ غذا، طعم متفاوتی را رقم خواهد زد

– افزایش قدرت باروری

مصرف این نوع گیاه به تعداد و تحرک اسپرم‌ها افزود و حیات و مورفولوژی آنها را بهبود بخشید. همچنین باعث افزایش میزان تستوسترون و گلوتاتیون سرم (ترکیب آنتی اکسیداتیو) شد.

– ضد تهوع

این گیاه در جلوگیری از تهوع ناشی از سفر، جراحی و دوران بارداری را نشان می‌دهد. ، مصرف یک گرم زنجبیل یک ساعت پیش از جراحی از میزان تهوع و استفراغ در ۲۴ ساعت نخستِ پس از جراحی می‌کاهد.

– زنجبیل تازه مانع عفونت‌های سرماخوردگی می‌شود 

زنجبیل تازه، اما خشک نشده، می‌تواند از ورود به سلول‌های انسان در مطالعه‌ای مبتنی بر سلول جلوگیری کند و “زنجبیل باکتری‌های بد را می‌کشد”.

– کاهش دردها

مصرف این گیاه می‌تواند درد آرتروز را کاهش داده و حتی در درمان آن مفید باشد. همچنین اثر پودر زنجبیل بر درمان میگرن نتایج مطلوبی را داشته است. در دردهای قاعدگی، استفاده از دمنوش این گیاه بسیار توصیه شده است. 

– تنظیم کلسترول خون

مصرف یک گرم این گیاه سه بار در روز به مدت ۴۵ روز، از میزان تری گلیسرید و کلسترول افرادی که کلسترولشان بالا بود کاست.  اثر زنجبیل بر کاهش چربی خون می‌تواند به دلیل کاهش جذب چربی (مثلاً با کاهش لیپاز پانکراس) و افزایش تبدیل کلسترول به اسیدهای صفراوی باشد.

– کاهش علائم سندروم روده تحریک پذیر (IBS)

 برای بهبود علایم سندروم روده‌ی تحریک پذیر استفاده از دمنوش و یا پودر آن توصیه می‌شود.

– سریع کاهش وزن

مصرف مکمل این گیاه در کنار رژیم غذایی به مدت هشت هفته می‌تواند وزن بدن و اندازه‌ی دور کمر را کاهش دهد. مصرف این گیاه، بدون آنکه بر پارامترهای متابولیک و هورمونی اثر منفی بگذارد، باعث چربی سوزی و ایجاد حس سیری در مردان دارای اضافه وزن می‌شود.

– ضد سرطان

این گیاه می‌تواند بر بهبود سرطان روده اثر بگذارد. مکانیزم عمل اثر این گیاه دارویی در فعالیت ضد سرطانی کاملا شناخته شده نیست ولی به نظر می‌آید با فعالیت آنتی اکسیدانی و ضد التهابی ترکیبات زنجبیل (جینجرول‌ها و شوگائول‌ها) مرتبط باشد.

 

دمنوش زنجبیل

با نوشیدن یک فنجان چای زنجبیل در فصل سرما بدن خود را بیمه کنید

 

طرز تهیه دمنوش زنجبیل :

دمنوش این گیاه یکی از مفیدترین انواع دمنوش گیاهی است. طرز تهیه دمنوش زنجبیل مانند دیگر دمنوش‌هاست و به زنجبیل تازه، عسل و آب جوش نیاز دارد.

  • از جمله فواید دمنوش این گیاه دارویی می‌توان به از بین‌بردن عفونت‌های معده و روده اشاره کرد. 
  • همچنین برای مسمومیت می‌توان از دم‌کرده این گیاه استفاده کرد.
  • برای از بین بردن انقباضات دردناک و گرفتگی عضلات و همچنین برای درمان سرماخوردگی می‌توان از دمنوش زنجبیل استفاده نمود. 
  • یکی از راه‌های درمان فشار خون نیز مصرف دمنوش زنجیبل است. 

حالا که با نمونه‌هایی از فواید و خواص دمنوش این گیاه آگاه شدید به سراغ طرز تهیه دمنوش زنجبیل می‌رویم.

 

طرز تهیه

– ابتدا پوست این گیاه را بگیرید و آن را به صورت ورقه‌های نازک ببرید.

– مقداری آب جوش داخل یک قوری کوچک بریزید.

– ورقه‌های زنجبیل تازه را داخل آب جوش بریزید و در قوری را ببندید و حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه صبر کنید تا دمنوش این گیاه دم بکشد.

– اضافه‌کردن عسل و مقداری آبلیمو به این دمنوش طعم تازه و جالبی خواهد داشت.

گیاهان دارویی

مصرف همزمان زنجبیل و قرص‌های کاهش فشار و کنترل کننده قند موجب بروز عوارض میشه  

 

تداخل داروهای احتمالی :

  • زنجبیل ممکن است احتمال خونریزی را افزایش دهد. چنانچه از داروهای رقیق کننده‌ی خون مانند وارفارین، کلوپیدوگرل یا آسپرین استفاده می‌‎کنید، درباره‌ی مصرف این گیاه با پزشک خود مشورت کنید.
  • این گیاه می‌تواند سبب کاهش قند خون شود و ممکن است ریسک هیپوگلیسمی (قندخون پایین) را افزایش دهد.
  • زنجبیل می‌تواند سبب کاهش فشار خون شود. مصرف این گیاه همراه داروهای کاهنده‌ی فشارخون، می‌تواند احتمال افت فشار یا ضربان نامنظم قلب را افزایش دهد. 

 

عوارض جانبی :

مصرف بیش از حد زنجبیل باعث بروز عوارض ذیل می‌شود 

  • آریتمی، اسهال و واکنش‌های آلرژیک ایمونوگلوبین از عوارض ناشی از مصرف نادرست این گیاه هستند.
  • مصرف این گیاه در دوران بارداری کمی بحث برانگیز است. برخی معتقدند مصرف زنجبیل در این دوران ممکن است بر هورمون‌های جنسی جنین اثر بگذارد. این گیاه ممکن است احتمال خونریزی و در نتیجه سقط جنین را افزایش دهد. توصیه می‌شود بانوان باردار درباره‌ی مقدار مصرف این گیاه با پزشک خود مشورت کنند.
  • درباره‌ی ایمن بودن مصرف این گیاه در دوران شیردهی مدارک کافی در دست نیست و بهتر است از مصرف این گیاه اجتناب شود.
  • از آنجایی که زنجبیل می‌تواند سطح انسولین خون را افزایش دهد و به عبارتی سبب کاهش قندخون شود، چنانچه از داروهای دیابت استفاده می‌کنید درباره‌ی مصرف زنجبیل با پزشک خود مشورت کنید.
  • دوز بالای زنجبیل ممکن است سبب تشدید ناراحتی‌های قلبی شود.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *