تدابیر طب سنتی, مقالات

زمستان را حکیمانه سپری کنید

ورزش در زمستان

زمستان

مزاج فصل زمستان

هر فصلی دارای مزاجی است، مزاج فصل زمستان سرد و تر است بنابراین سردی و تری در این فصل بیشتر می‌شود؛ به این ترتیب اکثر افراد و به‌ خصوص افراد دارای مزاج سرد و تر وهمچنین پیران از جمله گروه‌هایی هستند که این فصل، مخالف آن‌ها می‌باشد. باید تدابیر فصل زمستان و مخصوصاً تدابیر غذایی مربوطه به آن را رعایت کنند.

همیشه قدم اول برای حفظ سلامت پرهیز است و نه خوردن؛ پرهیز از خوردنی‌ها و نوشیدنی‌های تولید‌ کننده خلط  بلغم (سرد و تر) شامل آب (مخصوصاً آب سرد و به‌ویژه آب یخ)، لبنیات مخصوصاً دوغ و ماست، آش‌ها و سوپ‌های خیلی لعابدار که محتویات غذایی زیادی ندارند. در فصل زمستان هضم انسان قوی‌تر کار می‌کند، زیرا حرارت از سطح به داخل بدن معطوف بوده و سیستم گوارش گرم و قوی است.

در این فصل بیماری‌هایی مثل سرماخوردگی، زکام یا خلط ته حلق بیشتر است و مصرف کمتر مواد با مزاج سرد به رفع کردن این مشکلات کمک می‌کند، به ‌خصوص در شب‌های سرد زمستان باید در مصرف سردیجات بیشتر احتیاط کرد؛ خلط و ترشحات ته حلق به سیستم تنفسی یا گوارش ریزش کرده و در طولانی ‌مدت آن را  آسیب می‌زند برای مثال منجر به بیماری‌هایی همانند برونشیت، آسم، آلرژی، سرفه‌های مکرر، التهاب یا زخم معده و دوازدهه، نفخ و رفلاکس می‌شوند.

حجامت در زمستان

افراد دارای مزاج سرد و تر اقداماتی مثل خونگیری و حجامت را انجام ندهند مگر در صورت نیاز زیاد با تجویز پزشک چون این کار سبب سردتر شدن بدن خواهد شد.

بایدهای زمستانی

آسیب‌های ناشی از ورزش کردن در سرما کمتر از آسیب‌های ناشی از گرما است

تأثیر فصل زمستان بر بدن انسان

در هر سه نظام طب ایرانی، طب هندی و طب چینی این باور وجود دارد که به‌طور کلی در فصل زمستان، سموم و مواد زائد، بیشتر از دیگر فصول سال در بدن انباشته می‌شوند.

اثرات این فصل بر بدن انسان شامل موارد زیر است:

– به سبب سردی هوا و بسته شدن منافذ پوستی در سر و بدن، حرارت میل به باطن پیدا می‌کند و حرارت غریزی بیشتر گردیده و قوه بدن در این فصل افزایش می‌یابد.

– به سبب استیلای برودت بر بدن، اخلاط در بدن غلیظ و ساکن می‌شوند.

– به سبب کمی حرکات تحلیل ‌برنده رطوبات و زیادی خواب، مواد زائد در بدن افزایش می‌یابند.

– در صورت مصرف غذاهای غلیظ و سرد و مرطوب در زمستان، بخارات غلیظ ناشی از آن‌ها به سوی سر بالا رفته، تبدیل به رطوبت گردیده و به ‌طور معمول از مجرای بینی نزول می‌نمایند. زیاد شدن صعود این بخارات غلیظ موجب می‌گردد تا کمی از این رطوبات نیز از طریق مجرای دهان دفع گردند و اگر اعضای قفسه سینه یا هر عضو دیگری ضعیف باشند، این رطوبات به سوی آن‌ها ریخته و سرفه و سینه ‌درد و پهلو درد و انواع ذات‌الجنب و ذات‌الریه و سل و… را به‌وجود می‌آورند. همچنین رَمَد (عفونت) در چشم، و خُنّاق در حلق و بیماری‌های عصبی و سردرد مزمن نیز پدید می‌آیند که ممکن است به سکته و صرع هم بکشد.

زمستان موجب بروز سرماخوردگی و نزله و سرفه و بسیاری تولید بلغم و امراض بلغمی است.

– در زمستان رسوب و مقدار ادرار بیش از رسوب و مقدار ادرار در تابستان است.

– اثر نهایی زمستان بر بدن افرادی که تدابیر این فصل را رعایت نموده‌اند، این است که هضم بهتر صورت گرفته و گوشت و خون بدن در این فصل زیاد می‌گردد به‌طوری که گاهی ممکن است این افزایش خون به بدن آسیب برساند.

زمستان بیش از هر فصلی مراره سودا را از بین می‌برد و این امر مربوط به سرما و کوتاهی روز و درازی شب‌های این فصل است.

بایدهای طب سنتی در فصل زمستان

۱- استفاده از غذاهای گرم مانند: کره، عسل، بادام، فندق همراه غذاهای اصلی توصیه می‌شود. ( مقدار هر غذا در هر فرد به تناسب مزاج وی می باشد)

۲- مصرف غذا و گوشت بیشتر، اگر زمستان طبع  زمستانی ندارد، یعنی گرم و تر است و یا بارندگی کمی دارد، غذا به اندازه خورده شود.

۳- مصرف نوشیدنی‌های گرم

۴- ورزش در این فصل باید سنگین باشد تا از پیدایش و انباشت اخلاط در بدن جلوگیری شود، به‌ویژه افرادی که در بدنشان رطوبت زیادی وجود دارد.

۵- استفاده از لباس‌های پشمی، پوستی، ابریشمی و پنبه‌دار؛ زیرا این نوع لباس‌ها بخار گرم بدن انسان را به خود جذب می‌کند و در میان ذرات خود نگه می‌دارد و مانع  از سرد شدن بدن می‌شود.

خوراکی های زمستان

برای از بین بردن یبوست در زمستان، رژیم‌غذاییتان را با انبوهی از فیبر پر کنید

نبایدهای طب سنتی در فصل زمستان

۱- خوردن آب سرد، غذای سرد و مواردی از قبیل خیار، هندوانه و … مناسب نمی‌باشد.

۲- خوابیدن در روز، زیاد شدن رطوبت بدن، تباهی رنگ چهره، سستی بدن، احساس کسالت و کاهش اشتها را به همراه دارد.

۳- در مکان‌های مرطوب و نم‌دار نباید ماند.

۴- حجامت و فصد به هیچ وجه مناسب نیست،( اما به تشخیص پزشک مانعی ندارد)

۵- پس از حمام کردن نباید در معرض هوای خارج قرار گرفت. 

توصیه‌های طب سنتی برای خارج شدن از منزل در فصل زمستان

باید افراد به اندازه اشتها، غذای گرم بخورند و بعد از اینکه حرارت غذا در بدن آن‌ها انتشار یافت حرکت نمایید. هنگام خروج از منزل بینی و دهان را بپوشانند.

به کسانی که مزاج سردتری دارند توصیه می‌شود همراه غذای خود گردو، سیر، پیاز و روغن میل نمایند و همچنین می‌توانند پیش از حرکت، مقداری سکنجبین عسلی یا کمی فلفل میل کنند تا از سرماخوردگی در امان بمانند.

پس از رسیدن به مقصد نباید به سرعت نزدیک آتش و گرمای زیاد شد، بلکه باید نخست هوای اتاق و مکانی که در آن ساکن شده‌اند را گرم نمایند و پس ا ز تسکین شدت سرما، نزدیک آتش بروند.

توصیه های طب سنتی برای خوردن و آشامیدن در فصل زمستان

غذای افراد تندرست در این فصل باید غذایی معتدل و غلیظ باشد؛ مانند حلیم، آب گوشت و گوشت شکار با ادویه گرم، کباب بریان، گوشت کبک، تیهو، بلدرچین و مانند این‌ها

به همه افراد خصوصا آن‌هایی که مزاج سرد دارند توصیه می‌کنیم که لباس‌های پشمی بپوشند وحتی الامکان موقع بیرون آمدن از منزل از کلاه یا هد بند استفاده کنند به ویژه کسانی که نزله یا سینوزیت دارند و باید توجه داشته باشیم که مصرف آنتی‌بیوتیک یا مسکن موقتا علائم این بیماری‌ها را برطرف می‌کند و با قرار گرفتن در معرض سرما یا رطوبت علائم بیماری دوباره ظاهر می‌شود بنابراین باید با پوشش بدن از بروز این بیماری‌ها پیشگیری نمایند.

خوردنی‌های مزاج‌های مختلف در زمستان

غذا‌ها و خوراکی‌ها اهمیت خاصی در حفظ سلامت انسان دارند. از نظر طب سنتی ایران انسان‌ها با یکدیگر تفاوت مزاجی و ساختاری دارند. بنابراین لازم است پزشک بر اساس تشخیص مزاج و فصل مورد نظر تدبیر غذایی مناسب را تجویز نماید. ما در این بخش به صورت جدول به بیان خوراکی‌های مصرفی هر مزاج در فصل زمستان خواهیم پرداخت.

خوراکی‌هایی که مصرف آن‌ها برای افراد با مزاج سرد و خشک مناسب هستند

مزاچ سردوخشک در زمستان

خوراکی‌هایی که مصرف آن‌ها برای افراد با مزاج سرد و تر مناسب هستند

مزاج سرد و تر در زمستان

خوراکی‌هایی که مصرف آن‌ها برای افراد با مزاج گرم و خشک مناسب هستند

مزاج گرم و خشک در زمستان

خوراکی‌هایی که مصرف آن‌ها برای افراد با مزاج گرم و تر مناسب هستند

مزاج گرم و تر در زمستان

چه زمانی ورزش کنیم؟

در این فصل باید فعالیت‌های بدنی و ورزش بیشتر شود و انسان خود را از قرار دادن مقابل باد و سرمای مستقیم مصون بدارد. بهترین زمان ورزش در این فصل نزدیک به غروب آفتاب است زیرا ورزش کردن به هنگام صبح بدن را گرم می‌کند وموقع بیرون رفتن از منزل و قرار گرفتن در معرض هوای سرد احتمال بروز بیماری وجود دارد همچنین توصیه می‌شود در فصل زمستان  به دلیل احتمال آلودگی هوا افراد در محیط منزل حرکات ورزشی را انجام دهند که نسبت به محیط بیرون هوای سالم تری دارد.

در سرما عضلات بدن معمولا منقبض می‌شود و فشارخون به دلیل انقباض رگ‌ها کاهش می‌یابد، در نتیجه اکسیژن رسانی به بافت‌های بدن کم می‌شود و فرد احساس سرما می‌کند.

لذا در فصل سرما توصیه می‌شود ورزشکاران به آرامی بدن خود را گرم کنند تا عضلات طول اولیه خود را پیدا کنند، فشار خون افزایش یابد و حرارت بدن بیشتر بالا می‌رود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *