مقالات

تدابیر تندرستی فصل پاییز در طب سنتی

تغذیه در پاییز

 

تدابیر پاییز

تدابیر طب سنتی:

منظوراز تدابیر پاییز یک سری آداب و به طور کلی سبک زندگی است که به ما کمک می‌کند تا از فواید بیشتری بهره‌مند شده و از ضرر و زیان‌های احتمالی در امان بمانیم به عبارتی راه‌های دفع ضرر و جذب منفعت را به ما آموزش می‌دهند.

در کتاب‌های طبی قدیم نظیر قانون، حفظ الصحه ناصری، مباحثی تحت عنوان «تدابیر» وجود داشته است که به فصل‌ها و بخش‌های مختلفی تقسیم می‌شده برای مثال تدابیر دوران طفولیت، تدابیر دوران بارداری، تدابیر دوران کهولت، تدابیر دوران نقاهت، تدابیر فصل‌های چهارگانه سال، تدابیر شهرهای گرمسیر، تدابیر مسافرت و… که در اینجا بحث ما بر سر تدابیر پاییز است.

فصل پاییز و تغییرات بدن :

در فصل سرما بدن انسان به خواب می‌رود و خون حالت سکون پیدا می‌کند و با آغاز بهار خون مجدداً به جوشش در می‌آید و از طرفی در نیمه نخست سال به خاطر مصرف متنوع میوه‌ها و محصولات طبیعت، فضولات زیادی در خون جمع می‌شود که اگر با آغاز فصل سرما آنها را پاکسازی نکنیم سیستم دفاعی بدن را تضعیف خواهند کرد به همین دلیل توصیه می‌شود با آغاز فصل پاییز، حجامت انجام شود که از آن با عنوان حجامت پاییزه یاد می‌شود.

نکته جالب‌تر اینکه چون در فصل سرما اشتها بیشتر می‌شود غذاهای بیشتر و سنگین‌تری مصرف می‌شود که در طول نیمه دوم سال در بدن فضولات زیادی را به جا می‌گذارند حال اگر در ابتدای فصل بهار بدن را پاکساری نکنیم با جوشش خون و بیداری بدن این فضولات به صورت جوش و بثورات پوستی پدیدار می‌شود که با انجام حجامت بهاره تا حد زیادی می‌توان از آن پیشگیری کرد.

پاییز روزهای گرم و شب‌های سردی دارد و هوا و بادهای مسموم دارد به طوری که در روایات اشاره شده است که تن خود را از باد پاییز بپوشانید و از باد بهاری نپوشانید چرا که باد بهاری باعث رویش گیاهان و باد پاییزی باعث ریزش و خشکی گیاهان می‌شود و این بادها با بدن‌های ما هم چنین می‌کنند. از همه مهمتر اینکه مزاج فصل پاییز سرد و خشک و به عبارتی سوداوی است و تولید سودا در بدن در این فصل نسبت به سایر فصل‌ها بیشتر است.

تدابیر طب سنتی برای جلوگیری از بیماری‌های پاییز :

فصل پاییز دارای مزاج سرد و خشک است و در نتیجه افرادی که مستعد بیماری‌های سرد و خشک هستند و در این فصل بیماری‌هایی مانند ترک پوست، خشکی، شوره سر، اگزما، دردهای سیاتیکی، ورم لوزه‌ها و بیماری‌های روحی و روانی مانند وسواس و افسردگی شیوع پیدا می‌کند.

تغییرات آب وهوایی و سردی و خشکی غالب برای فصل و عدم تحلیل مواد زائدی که در فصل تابستان در اثر مصرف بیش از حد مواد ایجاد شده است موجب بروز این بیماری‌ها می‌شود. برای پیشگیری از بروز این بیماری‌ها از برخی کا‌رها مانند مواجهه با گرمای ظهر و سرمای بامداد و شبانگاه، خوابیدن در جای سرد، استحمام با آب سرد، نزدیکی جنسی زیاد، خوابیدن با معده پر، مصرف مسهل‌های قوی، فصد و حجامت وهرعملی که موجب کاهش خون در بدن شود، خواب زیاد یا بیداری بیش از حد، غم و غصه زیاد باید خودداری کرد.

تدابیر تندرستی پاییز

در پاییز ، باید تغذیه‌تان رو به گرمی و تری برود

توصیه های کلی در فصل پاییز :

  •  انجام حجامت در پاییز
  •  پوشاندن بدن مخصوصاً بعد از حمام؛ حتماً سر خود را بپوشانید و بلافاصله بعد از حمام از منزل خارج نشوید.
  • سعی کنید شب‌ها قبل از خواب در بینی خود یک تا دو قطره روغن بنفشه بچکانید تا از گرفتگی بینی و زکام جلوگیری شود.
  • از محصولات ویژه طبیعت در پاییز به طور مرتب و هفتگی مصرف کنید. میوه‌ها و گیاهان این فصل عبارتند از:

       شلغم، ترب سیاه، کدو حلوایی، کدو آشی، انار، عناب، به، سیب، مرکبات، برگ چغندر به صورت آش یا بورانی، خاکشیر، نخود و…

  •  سعی کنید از آب یخچال استفاده نکنید و ازآبی که با یخ سرد شده باشد به طور مطلق پرهیز کنید. بهترین گزینه این است که از آب جوشیده ولرم استفاده کنید.
  •  صبح در خانه اسفند دود کنید. البته گاهی هم می‌توانید سیاهدانه را مثل اسفند دود کنید.
  •  از آنجا که هوا در پاییز خشک است یک کتری آب روی بخاری بگذارید تا رطوبت هوا تامین شود و اگر داخل کتری کمی گل بابونه و یا برگ اکالیپتوس بریزید که دیگر فوق‌العاده است.
  •  در روایات توصیه شده هر روز صبح یک انگشت عسل به صورت لیسیدن مصرف شود.
  • به صورت مرتب و هفتگی سوپ و آش با سبزیجات فصل تهیه کرده و میل‌ کنید.
  •  از خوردن خوراکی‌هایی که با این فصل سازگاری ندارد مثل هندوانه، خیار، گوجه مخصوصاً به صورت سالاد، پرهیز کنید.
  •  از خوراکی‌های گرم و تر بیشتر استفاده کنید مخصوصاً کسانی که سوداوی مزاج هستند مثل : انجیر خشک، خرما، شیر و عسل، روغن زیتون، سوپ و آش‌های آبکی و…
  •  گاھی اوقات کندر را بجوید تا مغز گرم شود و از زکام در پاییز جلوگیری کند.
  • ازعطرهای گرم مثل عطر گل محمدی و مانند آن در پاییز استعمال کنید.
  •  از دمنوش‌های گیاهی گرم استفاده کنید، مثل اسطوخدوس، بادرنجبویه، بابونه، آویشن، بهارنارنج، عناب، سنبل الطیب، به لیمو، گل‌محمدی و…
  •  از غذاهای سرد پرهیز کنید و آن‌ها را با مصلح مصرف کنید برای مثال در خوردن برنج سفید، مرغ، دوغ، ماهی و مانند آن افراط نکیند.
  •  قرقره آب نمک و استنشاق با محلول رقیق آب نمک ( استنشاق یعنی آب را از بینی بالا کشیده و از دهان به بیرون بریزیم که با این کار فضای پشت حلق خود را شستشو می‌دهیم)
  •  از غذاهای سرخ کرده، چرب و فست فود دوری کنید.
  •  در وعده صبحانه ارده و شیره میل کنید چرا که ھم گرم و تر است و هم انرژی لازم را برای شما در یک روز سرد فراهم می‌کند.
  • هویج را بخارپز نموده و با روغن زیتون و لیموترش تازه میل کنید تا مزاج شما را نرم کند.
  •  صبح مویز و بادام میل کنید.
  • گاھی از انفیه استفاده کنید. (انفیه پودری است که در دماغ می‌کشند تا با عطسه‌های مکرری که ایجاد می‌کند فضولات سینوس‌ها و مغز تخلیه شود)
  •  کف پاهای خود را با پوشیدن جوراب‌های پشمی گرم نگه دارید.
  •  از نشستن در جاهای سرد بپرهیزید.
  •  گاھی اوقات شب قبل از خواب کف پاها و ملاج سر را با روغن‌های گرم ماساژ دهید.
  •  صبح یک قاشق غذاخوری خاکشیر را با یک لیوان آبجوش و کمی نبات یا عسل همراه با چند قطره گلاب میل کنید بسیار مفید است.
  •  انجام بادکش گرم به خصوص در ناحیه کمر و ریه‌ها در پاییز بسیار مفید است.
  •  صبح ناشتا مصرف یک استکان آب جوش بسیار مفید است و از نوشیدن آب سرد یخچالی

        در این هنگام اکیداً اجتناب شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *